Projekat podržali

Evropska Unija

Soros

Sponzori mreže

 

EurActiv Newsletter
Prijava na NewsLetter


Pristupni pregovori nisu isto što i članstvo u EU    

Objavljeno : 02.07.2019. Štampa El. pošta bookmark
 

U svojoj predizbornoj kampanji za izbore za Evropski parlament u Francuskoj u maju 2019. godine, Natali Loazo (Nathalie Loiseau), vodeća kandidatkinja Makronovog pokreta "Renesansa" i bivša ministarka za evropske poslove, ponosno je izjavila da je lično blokirala proširenje EU prema Albaniji i Severnoj Makedoniji. Istog meseca, l'Obs, jedan od najčitanijih i najuticajnijih nedeljnika u Francuskoj, objavio je članak koji započinje sa konstatacijom da je "2012. godine EU obećala Srbiji da će pristupiti Uniji možda već do 2025", pa potom nastavlja, ni na čije iznenađenje, sa prilično skeptičnim pogledom na proširenje na Zapadni Balkan.

 

Sena Marić, programska menadžerka i viša istraživačica Centra za evropske politike (CEP)

 

Izjave ove vrste u vezi sa Zapadnim Balkanom, koje se pritom mogu zapaziti u velikom broju u javnom diskursu  država članica EU, zasnovane su na premisi da pregovaranje o članstvu u EU, ili čak započinjanje pristupnih pregovora, neposredno podrazumeva i članstvo u EU kao krajnji rezultat.

 

Zapravo, ovo je daleko od istine.

 

Svako ko je iole upoznat sa politikom proširenja EU na Zapadni Balkan takođe zna koliko je proces pristupanja kompleksan.

 

Za razliku od proširenja iz 2004. i 2007. godine, kada se EU pokazala spremnom da prihvati nove članice obećavši im članstvo, Unija je pažljivo birala svoje reči koje ukazuju na nivo obavezanosti prema Zapadnom Balkanu. Naime, na samitu u Solunu 2003. godine, regionu je obećana "… nedvosmislena podrška za evropsku perspektivu",dodajući da "brzina napretka zavisi od zemalja regiona". Slično tome, 15 godina kasnije, Komunikacija Evropske komisije o kredibilnom proširenju i pojačanom angažmanu EU sa Zapadnim Balkanom (tzv. "Strategija za Zapadni Balkan") takođe propušta da neposredno pruži garancije za članstvo.

 

Umesto toga, u okviru ove Strategije se stalno insistira na tome da ishod pregovaračkog procesa zavisi od ispunjavanja kriterijuma za članstvo od strane država kandidata. Zaključci samita EU-Zapadni Balkan održanog u Sofiji 2018. godine, ponovo su potvrdili evropsku perspektivu regiona, ali bez ikakvog spominjanja reči "proširenje". Na kraju krajeva, pravni okvir EU postavlja države članice EU kao "gospodare" politike proširenja EU. U stvari, donošenje odluka u svakoj fazi procesa pridruživanja i pristupanja u EU zahteva jednoglasnost svih članica EU.

 

Ovo praktično znači da svaka država članica ima najmanje 70 prilika da zaustavi ili blokira pregovore o pristupanju (tokom otvaranja i zatvaranja svakog od 35 pregovaračkih poglavlja, prilikom odlučivanja o merilima za otvaranje poglavlja, prelaznim merilima i merilima za zatvaranje poglavlja, ili u vezi sa mogućim aktiviranjem "klauzule o ravnoteži" - u slučaju nazadovanja u poglavljima 23 i 24, između ostalog). Pomnožite ovaj broj sa 28 država članica. Kao rezultat toga, ispostavlja se da i u teoriji i u praksi, države članice imaju oko 2.000 različitih prilika da blokiraju pregovarački proces za pristupanje EU.

 

Donosioci odluka iz država članica EU takođe treba da budu upoznati sa mehanizmima politike proširenja EU. U stvari, sigurna sam da jesu, što se može videti i u gore navedenoj izjavi gospođe Loazo. Ipak, neobično je to što isti ti akteri potcenjuju posledice koje mogu proisteći usled pojednostavljivanja ovako kompleksnog procesa kao što je politika proširenja.

 

To je posebno je relevantno u svetlu pristupa prema Severnoj Makedoniji, sa kojom su pregovori o pristupanju sa EU opet odloženi. EU nije obećala ovoj državi da će pristupiti Uniji: međutim, dato joj je obećanje da će se pregovori otvoriti onda kada se određeni uslovi ispune. Ipak, godinu dana kasnije se pokazalo da, uprkos tome što je Severna Makedonija uspešno ispunila uslove za otvaranje pristupnih pregovora, pojedine države članice EU nisu bile spremne da se drže svog dela dogovora, u strahu od pritiska domaće javnosti.

 

Iako su mnoge kolege iz ekspertskih i akademskih krugova predstavile dobre argumente o tome zašto i kako bi troškovi negativne odluke o otvaranju pregovora bili veći od koristi od suočavanja sa domaćim problemima, želela bih da zastanemo na trenutak i da se zapitamo: da li bismo danas bili ovde da su odgovorne političke elite koristile činjenice prilikom formulisanja stavova o proširenju na Zapadni Balkan? Da li bi neke države EU manje oklevale da pristanu na otvaranje pristupnih pregovora sa državama kandidatima koje su ispunile sve neophodne uslove, da su njihova javnost i donosioci odluka primili k znanju koliko je dug i težak put između otvaranja pristupnih pregovora i konačnog članstva?

 

Možemo samo da nagađamo, ali bih se kladila da bi situacija u tom slučaju bila veoma drugačija. Zapravo, na primeru Srbije, osećam da smo izgubili dosta našeg pro-evropskog zamaha u periodu između 2012. - kada je Srbija postala država kandidat za članstvo u EU - i 2014, kada su otpočeli pregovori o pristupanju - zbog činjenice da je Unija de facto dala primat rešavanju kosovskog pitanja u odnosu na sve druge kriterijume za članstvo, što je rezultiralo u nekoliko uzastopnih odlaganja otvaranja pristupnih pregovora.

 

Ono što sada možemo da uradimo jeste da utvrdimo ko su odgovorni akteri za komuniciranje činjenica i pogrešnih tumačenja politike proširenja EU. Verujem da mnoge strane imaju određeni stepen uloge i odgovornosti u ovoj priči. Evropska komisija bi mogla da pojača interakciju sa državama članicama EU u tom smislu, tako što bi učestvovala na sednicama nacionalnih parlamenata kada se o tim pitanjima raspravlja, kako bi, na primer, pružila objašnjenja i dala odgovore na pitanja poslanika. Štaviše, Evropska komisija i države članice EU treba da obnove međusobno poverenje kada je u pitanju prikupljanje informacija o ispunjavanju kriterijuma u državama koje teže da pristupe EU. Državni zvaničnici u članicama EU treba da zasnivaju svoje stavove prema proširenju ka Zapadnom Balkanu na osnovu adekvatnih informacija. Ovo je neki minimum koji bi se mogao očekivati od pro-EU orijentisanih političara koji navodno podržavaju evropske vrednosti, umesto da pribegavaju opasnoj igri rečima i emocijama. Istaknuti nezavisni i nepristrasni mediji takođe treba da izveštavaju o takvim pitanjima na profesionalan način koji bi bio zasnovan na činjenicama.

 

Stoga, kada se radi o proširenju na Zapadni Balkan, pozivam EU da krene da naziva stvari pravim imenom. Ovo bi omogućilo Uniji da deluje na odgovoran način, čime bi se kreirala doslednost prilikom primene politike uslovljavanja i ispunjavanja sopstvenih obaveza.

 

 
 
Pošaljite komentar
Pošaljite komentar


 

Partner rubrike


19.07.2019, Beograd
Organizator: Odbranimo reke Stare planine
18.07.2019, Beograd
Organizator: CRTA
16.07.2019, Beograd
Organizator: EIC i Ministarstvo prosvete
04.07.2019, Beograd
Organizator: CEP
26.06.2019, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert i EPuS
25.06.2019, Beograd
Organizator: Balkanmagazin
05.06.2019, Beograd
Organizator: MEI, Delegacija EU, Ministarstvo finansija i EU PPF
31.05.2019, Beograd
Organizator: FCD i EWB
17.05.2019, Beograd
Organizator: Ministarstvo finansija i projekat Podrška komisiji za kontrolu državne pomoći
11.05.2019, Beograd
Organizator: CRTA
10.05.2019, Beograd
Organizator: FPN
08.05.2019, Beograd
Organizator: Koalcija 27
07.05.2019, Beograd
Organizator: EPuS
22.04.2019, Beograd
Organizator: RENEXPO
16.04.2019, Beograd
Organizator: MEI, Delegacija EU i PLAK III
11.04.2019, Beograd
Organizator: ISAC fond
03.04.2019, Beograd
Organizator: CSP i Hans Zajdel fondacija
04.04.2019, Beograd
Organizator: Republika Srbija
25.03.2019, Beograd
Organizator: CRTA
20.03.2019, Beograd
Organizator: Ministarstvo finansija i Delegacija EU u Srbiji
19.03.2019, Beograd
Organizator: MONS
26.02.2019, Beograd
Organizator: EPuS i Centar za spoljnu politiku
22.02.2019, Beograd
Organizator: Centar za promociju nauke
21.02.2019, Beograd
Organizator: RES fondacija i Fondacija Hajnrih Bel
06.02.2019, Beograd
Organizator: EU info centar
04.02.2019, Beograd
Organizator: CRTA
30.01.2019, Beograd
Organizator: EU info centar, Delegacija EU i EUNIC
18.01.2019, Beograd
Organizator: NKEU
14.12.2018, Beograd
Organizator: CEP i EU info centar
4.12.2018, Beograd
Organizator: EPuS i Fridrih Ebert
30.11.2018, Beograd
Organizator: NKEU
28.11.2018, Beograd
Organizator: CEP, CFA/ÖFZ i CIFE
26.11.2018, Beograd
Organizator: Konfindustrija Srbija
26.11.2018, Beograd
Organizator: Agencija za borbu protiv korupcije
19.11.2018, Beograd
Organizator: CEP
16.11.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
14.11.2018, Beograd
Organizator: Koalicija 27
08.11.2018, Beograd
Organizator: EPuS i Konrad Adenauer Fondacija
06.11.2018, Beograd
Organizator: POINTPULS i BCBP
06.11.2018, Beograd
Organizator: ASB i Ministarstvo za rad
06.11.2018, Beograd
Organizator: Predstavništvo Grada Beča
01.11.2018, Beograd
Organizator: U mreži i Grupa za analizu i kreiranje javnih politika
30.10.2018, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
17.10.2018, Beograd
Organizator: BFPI, BCBP i EPuS
14.10.2018, Beograd
Organizator: Srbija 21
12.10.2018, Beograd
Organizator: Ambasadori održivog razvoja i NKEU
09.10.2018, Beograd
Organizator: MZŽS
03.10.2018, Beograd
Organizator: EBRD
29.09.2018, Beograd
Organizator: Ambasada Švedske, MZŽS i EISP2
26.09.2018, Beograd
Organizator: Kreativna Evropa Srbija
25.09.2018, Beograd
Organizator: EPuS
25 - 26.09.2018, Beograd
Organizator: CEP i TEN
24.09.2018, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert
01.10.2018, Beograd
Organizator: Tempus
18.09.2018, Beograd
Organizator: UNDP i Vlada Švajcarske
14.09.2018, Beograd
Organizator: Bitef i EU info centar
14.09.2018, Beograd
Organizator: Delegacija EU i Ministarstvo pravde
13.09.2018, Beograd
Organizator: BOŠ i Kancelarija za saradnju sa civilnim društvom
07.09.2018, Beograd
Organizator: FREN i SeCons
04.09.2018, Beograd
Organizator: Tim Noći istraživača
12.07.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
11.07.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
03.07.2018, Beograd
Organizator: Balkanmagazin
28.06.2018, Beograd
Organizator: Istinomer i Crta
28.06.2018, Beograd
Organizator: CEP i EU info centar
27.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS, Fondacija Fridrih Ebert
27.06.2018, Beograd
Organizator: Projektni tim, Švajcarska kancelarija za saradnju i Ministarstvo energetike
22.06.2018, Beč
Organizator: Energetska zajednica
21.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS
20.06.2018, Beograd
Organizator: BCBP
21.06.2018, Beograd
Organizator: BOŠ
15.06.2018, Beograd
Organizator: CEP
14.06.2018, Beograd
Organizator: BCBP
15.06.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
13.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS i FPN
12.06.2018, Beograd
Organizator: Savet Evrope i Delegacija EU
12.06.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
01.06.2018, Beograd
Organizator: Green European Foundation
24.05.2018, Beograd
Organizator: Kancelarija Vlade za saradnju sa civilnim društvom
21.05.2018, Beograd
Organizator: CEDEF
17.05.2018, Beograd
Organizator: CEP, EFB
16.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
16.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
16.05.2018, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku
14.05.2018, Beograd
Organizator: Koalicija 27
10.05.2018, Beograd
Organizator: AŽC, UŽ Peščanik
09.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar i Delegacija EU u Srbiji
10.05.2018, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert i Centar za spoljnu politku
10.05.2018, Beograd
Organizator: EPuS, FEFA
25.04.2018, Beograd
Organizator: USAID, EPuS, CEP
25.04.2018, Beograd
Organizator: ISAC fond
23.04.2018, Beograd
Organizator: NKEU
24.04.2018, Beograd
Organizator: REECO Srbija
20.04.2018, Beograd
Organizator: Udruženja
16.04.2018, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar i Kolarčeva zadužbina
13.04.2018, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
13.04.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
16. i 17.04.2018, Beograd
Organizator: EFB
11.04.2018, Beograd
Organizator: CEP
11.04.2018, Beograd
Organizator: Beogradski centar za ljudska prava
12.04.2018, Beograd
Organizator: EPuS
23.03.2018, Beograd
Organizator: Beogradski centar za ljudska prava
16.03.2018, Beograd
Organizator: Delegacija EU u Srbiji, EU info centar
13.03.2018, Beograd
Organizator: CEP, TEN, BENCHER
13.03.2018, Beograd
Organizator: ISAC fond
14.03.2018, Beograd
Organizator: EU info centar i PLAC II
08.03.2018, Beograd
Organizator: Balkanmagazin i EPS
08.03.2018, Beograd
Organizator: Francuski institut u Srbiji
27.02.2018, Beograd
Organizator: Evropska fondacija za demokratiju
13.02.2018, Beograd
Organizator: BCBP
08.02.2018, Beograd
Organizator: Evropska platforma za ZB
07.02.2018, Beograd
Organizator: CFP, Fondacija Hans Zajdel
01.02.2018, Beograd
Organizator: BCBP
30. i 31.01.2018, Beograd
Organizator: MDULS, ReSPA
24.1.2018, Beograd
Organizator: Tempus - Erazmus+
16.1.2018, Beograd
Organizator: Ambasada Bugarske
17.01.2018, Beograd
Organizator: Koalicija za REKOM
21.12.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS i RAI
19.12.2017, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
14.12.2017, Priština
Organizator: Energetska zajednica
13.12.2017, Beograd
Organizator: EU info centar, CAPE
13.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS
08.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS, EIB
08.12.2017, Beograd
Organizator: Savet Evrope, EU
07.12.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU Info centar, KCSD, Fondacija Divac
05.12.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS, BCBP, BIRN, TS
06.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS
05.12.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU i RZS
29.11.2017, Beograd
Organizator: EPuS i Fondacija Fridrih Ebert
17.11..2017, Beograd
Organizator: Koalicija 27
15.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, UNDP
15.11.2017, Beograd
Organizator: Balkanmagazin
14.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, Ministarstvo rada, EU info centar
07.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar, PKS
03.11.2017, Beograd
Organizator: ISAC fond i Fondacija Fridrih Ebert
01.11.2017, Beograd
Organizator: Evropski pokret u Srbiji
31.10.2017, Beograd
Organizator: EPuS i FPN
01 - 02.11.2017, Novi Sad-Beograd
Organizator: Francuski institut
25.10.2017, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
24.10.2017, Beograd
Organizator: Evropski pokret u Srbiji
23.10.2017, Beograd
Organizator: RYCO
17.10.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
12.10.2017, Beograd
Organizator: Građanske inicijative
11.10.2017, Beograd
Organizator: TACSO
10.10.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU i Tim UN
09.10.2017, Brisel
Organizator: Savet za regionalnu saradnju
06.10.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
05.10.2017, Beograd
Organizator: Forum za međunarodne odnose Evropskog pokreta u Srbiji i Fondacija Fridirh Ebert
02.10.2017, Beograd
Organizator: CZKD
28.09.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
26.09.2017, Beograd
Organizator: EUNIC Srbija
22.09.2017, Novi Sad
Organizator: CINS
21.09.2017, Beograd
Organizator: Ministarstvo pravde
20.09.2017, Pančevo
Organizator: Gradska uprava Pančeva
19.09.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar i SKGO
18.09.2017, Beograd
Organizator: BOŠ i Kancelarija za saradnju sa civilnim društvom
15.09.2017, Beograd
Organizator: Beograd Prajd
14.09.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS i BCBP
15.09.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU u Srbiji
14.09.2017, Vlasinsko jezero
Organizator: Evropski PROGRES
13.09.2017, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku
06.09.2017, Beograd
Organizator: Ujedinjene nacije
05.09.2017, Beč
Organizator: Energetska zajednica
25.08.2017, Beograd
Organizator: Balkanmagazin i EPS
25.07.2017, Beograd
Organizator: Beogradski centar za bezbednosnu politiku
06.07.2017, Beograd
Organizator: Ministarstvo zaštite životne sredine i Nacionalni konvent
04.07.2017, Beograd
Organizator: ISAC fond i Fridrih Ebert fondacija
30.06.2017, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku i Fridrih Ebert fondacija
22.06.2017, Beograd
Organizator: CEP, EU Info centar
22.06.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
22.06.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Hajnrih Bel
15 - 17.06.2017, Beograd
Organizator: Evropa Nostra, Evropa Nostra Srbija, Mreža za nasleđe JIE
14.06.2017, Beograd
Organizator: Ambasada Italije u Srbiji
15.06.2017, Beograd
Organizator: Novinska agencija Beta
18.05.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
18.05.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
25.05.2017, Beograd
Organizator: EU Info centar

PROJEKTI I KONKURSI

EurActiv franšiza za Srbiju:
Novinska agencija BETA, direktor: Radomir Diklić, glavni i odgovorni urednik: Dragan Janjić
Novinska Agencija Beta
Developed by Zorica Filipović, Predrag Tošić
EKO ZNACKA