Projekat podržali

Evropska Unija

Soros

Sponzori mreže

 

EurActiv Newsletter
Prijava na NewsLetter


Najzaštićenije zone bez lokacija za mini hidroelektrane      

Objavljeno : 05.06.2013. Štampa El. pošta bookmark
 

U eri obnovljivih izvora energije i zemlje jugoistočne Evrope žele da što više iskoriste hidropotencijal gradnjom mini hidrocentrala, što u nekim zemljama, poput Rumunije, izaziva zabrinutost zbog uticaja na životnu sredinu. I u Srbiji izgradnja mini hidrocentrala dobija zamah a, kako ističu u resornom ministarstvu, iako se neke od 317 lokacija na kojima će se graditi mini hidrocentrale nalaze u parkovima prirode ili zonama zaštite, nijedna nije u prvoj zoni zaštite u kojoj nije dozvoljena izgradnja. Od investitora se, takođe, traži i da ispune kriterijum koji se odnosi na uticaj na životnu sredinu. U Srbiji je, međutim, zastareo katastar mini hidrocentrala koji se, prema ocenama stručnjaka, mora menjati, a lokalno stanovništvo ne učestvuje dovoljno u odlučivanju o izgradnji takvih objekata.


U Srbiji na lokacijama koje se nalaze u prvoj zoni zaštite u parku prirode nije ni u kom slučaju dozvoljena gradnja, dok se može graditi na lokacijama u drugoj i trećoj zoni. Pritom, za neke od tih lokacija mora da se, prema propisima, uradi studija uticaja na životnu sredinu, a za neke ne.

 

Kako je za EurAktiv rekao Dušan Mijović iz Zavoda za zaštitu prirode Srbije, prema uredbi o režimima zaštite u drugom i trećem stepenu zaštite moguća je izgradnja malih hidrocentrala ali snage do 5 megavata (MW).

 

Među 317 lokacija za koje je 19. februara Ministarstvo energetike razvoja i zaštite životne sredine raspisalo poziv za izgradnju mini hidroelektrana, neke se nalaze u parkovima prirode ili zonama zaštite, ali se nijedna ne nalazi u prvoj zoni zaštite, rečeno je EurAktivu u tom ministarstvu.

 

U Ministarstvu kao primer lokacija za koje ne treba da se radi studija uticaja na životnu sredinu jer nisu u prvoj zoni i ne ugrožavaju životnu sredinu, navode tri lokacije u kanjonu reke Trešnjice, u Opštini Bajina Bašta.

 

Dozvole za lokacije koje su u parkovima prirode izdaje Ministarstvo građevinarstva i urbanizma, a za potrebe poziva objavljenog u februaru uzete su u obzir samo slobodne lokacije koje nisu imale izdate energetske dozvole i saglasnosti i za čije je izdavanje lokacijske, građevinske i upotrebne dozvole nadležna jedinica lokalne samouprave.

 

Životna sredina kao kriterijum

 

Za potrebe poziva kakav je objavljen u februaru ne izrađuje se strateška procena uticaja na životnu sredinu, ali se jedan od sedam kriterijuma koje potencijalni investitor mora da ispuni odnosi na uticaj objekta na životnu sredinu, odnosno, kako je formulisano, na lokalnu samoupravu, rečeno je EurAktivu u Ministarstvu energetike, razvoja i životne sredine.

 

U okviru apliciranja, investitori su bili pozvani da bez izrade studije opišu sve pozitivne uticaje i koristi za okolinu planirane investicije, ali će osim toga morati da ispune i druge zakonom propisane procedure i obaveze u oblasti životne sredine, ističu u Ministarstvu.

 

U načelu, investitoru je ostavljeno da, kao i do sada, za svaku lokaciju za koju je zakonski to propisano uradi studiju o proceni uticaja na životnu sredinu koju će razmatrati Sektor za zaštitu životne sredine unutar Ministarstva energetike, razvoja i životne sredine i na javnoj raspravi doneti odluku o njoj. Kada investitor dobije pozitivno mišljenje o studiji može da nastavi da pribavlja dokumentaciju za izgradnju mini hidrocentrale.

Background

Energetski potencijal vodotokova i lokacije za izgradnju malih hidroelektrana su utvrđene Katastrom malih hidroelektrana u Srbiji iz 1987. godine, kojim je utvrđeno 856 lokacija, i Katastrom malih hidroelektrana u  Vojvodini iz 1989. godine, kojim je obrađeno 13 lokacija.

 

Potencijal malih vodotokova, na kojima se mogu graditi male hidroelektrane, iznosi oko 0,4 miliona tona ekvivalenta nafte ili 3% od ukupnog potencijala obnovljivih izvora u Srbiji.

 

Ministarstvo energetike Srbije objavilo je 19. februara javni poziv za dodelu saglasnosti i energetskih dozvola za izgradnju mini hidroelektrana na 317 lokacija u Srbiji, a tender je zatvoren 5. aprila ove godine.

 

Ako se iskoristi potencijal na svih 317 mesta, biće izgrađene mini hidroelektrane ukupne snage 110 megavata (MW) koje bi trebalo da proizvode 400 gigavat (GW) sati električne energije godišnje.

 

 

U postupku pribavljanja energetske dozvole mora se izraditi analiza mogućih uticaja na životnu sredinu sa predlogom mera zaštite životne sredine, a za pribavljanje građevinske dozvole, ako nadležni organ utvrdi da je potrebno, za sve objekte snage od 1 do 50 MW neophodno je izraditi studiju o proceni uticaja postrojenja na životnu sredinu.

 

Za postrojenja snage ispod 1 MW nije potrebna izrada studije, osim ako se radi o postrojenjima koja će se graditi u zaštićenim prirodnom dobru i zaštićenoj okolini nepokretnog kulturnog dobra i u drugim područjima posebne namene.

 

"Takođe, strogo će se voditi računa o biološkom minimumu koji svaki investitor mora da ostavi u rečnom koritu, što do sada nije kontrolisano", navodi se u pisanom odgovoru koje je Ministarstvo dostavilo EurAktivu.

 

Kako se dodaje, do sada se dešavalo da neke mini hidroelektrane ne poštuju zakonom propisani biološki minimum tako da se masovno isušuju vodotoci i uništavaju rečna flora i fauna.

 

Dušan Mijović iz Zavoda za zaštitu prirode Srbije rekao je da Zavod daje uslove zaštite prirode i mere pod kojima može da se izvede investicija, na zahtev koji mu se podnosi.

 

Naveo je i da postoje različita ograničenja za izgradnju hidrocentrala koja, između ostalog, predviđaju da ne može da se zahvata voda iz mašinske zgrade a da se ne vraća u vodotok, da cevovode treba maskirati ili da treba koristiti posotjeće kanale koji su ostali od nekadašnjih vodenica.

 

Prema njegovim rečima, vodi se računa i da se mini hidrocentrale ne grade u delovima u kojima se nalaze riblja plodišta.

 

Problem zastarelog katastra

 

Mijović je podsetio je da je jedina studija koja se odnosi na mini hidroelektrane katastar iz 1987. koji sadrži podatke poput položaja, predviđene snage, geološkog sastava ili ograničenja na terenu.

 

On je ocenio da je neophodno "inovirati" katastar, odnosno da je posle toliko godina potrebno uraditi novi, s obzirom da su se i "nivo saznanja" i okolnosti promenili tokom gotovo 30 godina.

 

Naglasio je da se katastri odnose na potencijalne lokacije, odnosno da ne znači da će na njima obavezno biti izgrađena i mini hidrocentrala.

 

"Potrebno je objasniti da potencijalna lokacija nije i obavezna lokacija", rekao je on i dodao da to znači da se može utvrditi da se na nekoj lokaciji nalaze riblja plodištima zbog čega ne bi bilo moguće graditi objekat.

 

Nedovoljno učešće građana

 

Stranka Zeleni Srbije smatra da se ne obraća dovoljno pažnje na aspekt očuvanja životne sredine kada je reč o izgradnji mini hidrocentrala, i da se pre svega ne vodi računa o stavu lokalnog stanovništva.

 

Direktor Centra za zelenu ekonomiju Zelenih Srbije i savetnik predsednika te stranke Goran Mitić je rekao za EurAktiv da je proizvodnja energije iz obnovljivih izvora važna ali da se takva energija ne može uvek smatrati "zelenom" posebno kada se prepliću propisi o planiranju, životnoj sredini i energetici. On je dodao da se tada javljaju "uvek neki nedostaci koji su na štetu zahteva za očuvnaje prirode i njene biološke raznolikosti".

 

Mitić je ocenio da postojeći mehanizam izrade studije procene uticaja nije dovoljan i naveo da se takve studije rade za veće objekte, kao i da im prethodi procena da li su uopšte neophodne.

 

On je naglasio da se, takođe, zaboravlja na to da se i građani moraju konsultovati, jer izgradnja mini hidroelektrana može uticati na njihove ekonomske aktivnosti i okruženje. "To je najslabija karika u celom mehanizmu odlučivanja kod planiranja i izgradnje mini hidrocentrala. Mi nismo protiv izgradnje mini hidroelektrana ali ukazujemo na tu činjenicu jer ta najslabija karika - stanovništvo, mora biti zaštićeno", rekao je on.

 

Mitić je dodao da bi "neki obilk neposredne demokratije morao da se primenjuje kod izrade planova" i da bi, kada je reč o većim projektima, "svakako morala da se ostavi mogućnost konsultacija i javnih rasprava, pa čak i neke vrste lokalnih obavezujućih referenduma".

 

On je rekao i da mehanizam "zelenih stolica" u lokalnim skupštinama, u okviru koga udruženja građana imaju mogućnost da zastupaju ekološke stavove, nije dobro uspostavljen, odnosno da ih u nekim opštinama ima a u nekim nema.

 

"Taj mehanizam koji se izgrađuje na osnovu Arhuske konvencije kod nas nije dovršen. To je pravo na informaciju, pravo na odlučivanje i pravo na pomoć kada se iznose zahtevi", rekao je on.

 

Mitić je rekao da su građani dosta zahteva i primedbi iznosili preko svojih udruženja, ali da "često njihovi ekološki argumenti nisu pravno podržani zbog čega ih lako odbacuju bilo oni koji rade studije o proceni uticaja ili oni koji daju konačnu saglasnost".

 

Autor: Maja Poznatov

Foto: EPS

 

 

 
 
Pošaljite komentar
Pošaljite komentar


 

Partner rubrike


03.10.2019, Beograd
Organizator: Tempus, Ministarstvo prosvete i Ministarstvo omladine
01.10.2019, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert i EPuS
26 - 27. 09.2019, Beograd
Organizator: Projekat Podrška Komisiji za kontrolu državne pomoći
09.09.2019, Beograd
Organizator: Ministarstvo pravde, Pištaljka, Projekat USAID i Projekat EU
06.09.2019, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
30.08.2019, Beograd
Organizator: Kancelarija Grada Beča u Beogradu - Eurocomm-PR
19.07.2019, Beograd
Organizator: Odbranimo reke Stare planine
18.07.2019, Beograd
Organizator: CRTA
16.07.2019, Beograd
Organizator: EIC i Ministarstvo prosvete
04.07.2019, Beograd
Organizator: CEP
26.06.2019, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert i EPuS
25.06.2019, Beograd
Organizator: Balkanmagazin
05.06.2019, Beograd
Organizator: MEI, Delegacija EU, Ministarstvo finansija i EU PPF
31.05.2019, Beograd
Organizator: FCD i EWB
17.05.2019, Beograd
Organizator: Ministarstvo finansija i projekat Podrška komisiji za kontrolu državne pomoći
11.05.2019, Beograd
Organizator: CRTA
10.05.2019, Beograd
Organizator: FPN
08.05.2019, Beograd
Organizator: Koalcija 27
07.05.2019, Beograd
Organizator: EPuS
22.04.2019, Beograd
Organizator: RENEXPO
16.04.2019, Beograd
Organizator: MEI, Delegacija EU i PLAK III
11.04.2019, Beograd
Organizator: ISAC fond
03.04.2019, Beograd
Organizator: CSP i Hans Zajdel fondacija
04.04.2019, Beograd
Organizator: Republika Srbija
25.03.2019, Beograd
Organizator: CRTA
20.03.2019, Beograd
Organizator: Ministarstvo finansija i Delegacija EU u Srbiji
19.03.2019, Beograd
Organizator: MONS
26.02.2019, Beograd
Organizator: EPuS i Centar za spoljnu politiku
22.02.2019, Beograd
Organizator: Centar za promociju nauke
21.02.2019, Beograd
Organizator: RES fondacija i Fondacija Hajnrih Bel
06.02.2019, Beograd
Organizator: EU info centar
04.02.2019, Beograd
Organizator: CRTA
30.01.2019, Beograd
Organizator: EU info centar, Delegacija EU i EUNIC
18.01.2019, Beograd
Organizator: NKEU
14.12.2018, Beograd
Organizator: CEP i EU info centar
4.12.2018, Beograd
Organizator: EPuS i Fridrih Ebert
30.11.2018, Beograd
Organizator: NKEU
28.11.2018, Beograd
Organizator: CEP, CFA/ÖFZ i CIFE
26.11.2018, Beograd
Organizator: Konfindustrija Srbija
26.11.2018, Beograd
Organizator: Agencija za borbu protiv korupcije
19.11.2018, Beograd
Organizator: CEP
16.11.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
14.11.2018, Beograd
Organizator: Koalicija 27
08.11.2018, Beograd
Organizator: EPuS i Konrad Adenauer Fondacija
06.11.2018, Beograd
Organizator: POINTPULS i BCBP
06.11.2018, Beograd
Organizator: ASB i Ministarstvo za rad
06.11.2018, Beograd
Organizator: Predstavništvo Grada Beča
01.11.2018, Beograd
Organizator: U mreži i Grupa za analizu i kreiranje javnih politika
30.10.2018, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
17.10.2018, Beograd
Organizator: BFPI, BCBP i EPuS
14.10.2018, Beograd
Organizator: Srbija 21
12.10.2018, Beograd
Organizator: Ambasadori održivog razvoja i NKEU
09.10.2018, Beograd
Organizator: MZŽS
03.10.2018, Beograd
Organizator: EBRD
29.09.2018, Beograd
Organizator: Ambasada Švedske, MZŽS i EISP2
26.09.2018, Beograd
Organizator: Kreativna Evropa Srbija
25.09.2018, Beograd
Organizator: EPuS
25 - 26.09.2018, Beograd
Organizator: CEP i TEN
24.09.2018, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert
01.10.2018, Beograd
Organizator: Tempus
18.09.2018, Beograd
Organizator: UNDP i Vlada Švajcarske
14.09.2018, Beograd
Organizator: Bitef i EU info centar
14.09.2018, Beograd
Organizator: Delegacija EU i Ministarstvo pravde
13.09.2018, Beograd
Organizator: BOŠ i Kancelarija za saradnju sa civilnim društvom
07.09.2018, Beograd
Organizator: FREN i SeCons
04.09.2018, Beograd
Organizator: Tim Noći istraživača
12.07.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
11.07.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
03.07.2018, Beograd
Organizator: Balkanmagazin
28.06.2018, Beograd
Organizator: Istinomer i Crta
28.06.2018, Beograd
Organizator: CEP i EU info centar
27.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS, Fondacija Fridrih Ebert
27.06.2018, Beograd
Organizator: Projektni tim, Švajcarska kancelarija za saradnju i Ministarstvo energetike
22.06.2018, Beč
Organizator: Energetska zajednica
21.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS
20.06.2018, Beograd
Organizator: BCBP
21.06.2018, Beograd
Organizator: BOŠ
15.06.2018, Beograd
Organizator: CEP
14.06.2018, Beograd
Organizator: BCBP
15.06.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
13.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS i FPN
12.06.2018, Beograd
Organizator: Savet Evrope i Delegacija EU
12.06.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
01.06.2018, Beograd
Organizator: Green European Foundation
24.05.2018, Beograd
Organizator: Kancelarija Vlade za saradnju sa civilnim društvom
21.05.2018, Beograd
Organizator: CEDEF
17.05.2018, Beograd
Organizator: CEP, EFB
16.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
16.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
16.05.2018, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku
14.05.2018, Beograd
Organizator: Koalicija 27
10.05.2018, Beograd
Organizator: AŽC, UŽ Peščanik
09.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar i Delegacija EU u Srbiji
10.05.2018, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert i Centar za spoljnu politku
10.05.2018, Beograd
Organizator: EPuS, FEFA
25.04.2018, Beograd
Organizator: USAID, EPuS, CEP
25.04.2018, Beograd
Organizator: ISAC fond
23.04.2018, Beograd
Organizator: NKEU
24.04.2018, Beograd
Organizator: REECO Srbija
20.04.2018, Beograd
Organizator: Udruženja
16.04.2018, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar i Kolarčeva zadužbina
13.04.2018, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
13.04.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
16. i 17.04.2018, Beograd
Organizator: EFB
11.04.2018, Beograd
Organizator: CEP
11.04.2018, Beograd
Organizator: Beogradski centar za ljudska prava
12.04.2018, Beograd
Organizator: EPuS
23.03.2018, Beograd
Organizator: Beogradski centar za ljudska prava
16.03.2018, Beograd
Organizator: Delegacija EU u Srbiji, EU info centar
13.03.2018, Beograd
Organizator: CEP, TEN, BENCHER
13.03.2018, Beograd
Organizator: ISAC fond
14.03.2018, Beograd
Organizator: EU info centar i PLAC II
08.03.2018, Beograd
Organizator: Balkanmagazin i EPS
08.03.2018, Beograd
Organizator: Francuski institut u Srbiji
27.02.2018, Beograd
Organizator: Evropska fondacija za demokratiju
13.02.2018, Beograd
Organizator: BCBP
08.02.2018, Beograd
Organizator: Evropska platforma za ZB
07.02.2018, Beograd
Organizator: CFP, Fondacija Hans Zajdel
01.02.2018, Beograd
Organizator: BCBP
30. i 31.01.2018, Beograd
Organizator: MDULS, ReSPA
24.1.2018, Beograd
Organizator: Tempus - Erazmus+
16.1.2018, Beograd
Organizator: Ambasada Bugarske
17.01.2018, Beograd
Organizator: Koalicija za REKOM
21.12.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS i RAI
19.12.2017, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
14.12.2017, Priština
Organizator: Energetska zajednica
13.12.2017, Beograd
Organizator: EU info centar, CAPE
13.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS
08.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS, EIB
08.12.2017, Beograd
Organizator: Savet Evrope, EU
07.12.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU Info centar, KCSD, Fondacija Divac
05.12.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS, BCBP, BIRN, TS
06.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS
05.12.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU i RZS
29.11.2017, Beograd
Organizator: EPuS i Fondacija Fridrih Ebert
17.11..2017, Beograd
Organizator: Koalicija 27
15.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, UNDP
15.11.2017, Beograd
Organizator: Balkanmagazin
14.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, Ministarstvo rada, EU info centar
07.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar, PKS
03.11.2017, Beograd
Organizator: ISAC fond i Fondacija Fridrih Ebert
01.11.2017, Beograd
Organizator: Evropski pokret u Srbiji
31.10.2017, Beograd
Organizator: EPuS i FPN
01 - 02.11.2017, Novi Sad-Beograd
Organizator: Francuski institut
25.10.2017, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
24.10.2017, Beograd
Organizator: Evropski pokret u Srbiji
23.10.2017, Beograd
Organizator: RYCO
17.10.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
12.10.2017, Beograd
Organizator: Građanske inicijative
11.10.2017, Beograd
Organizator: TACSO
10.10.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU i Tim UN
09.10.2017, Brisel
Organizator: Savet za regionalnu saradnju
06.10.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
05.10.2017, Beograd
Organizator: Forum za međunarodne odnose Evropskog pokreta u Srbiji i Fondacija Fridirh Ebert
02.10.2017, Beograd
Organizator: CZKD
28.09.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
26.09.2017, Beograd
Organizator: EUNIC Srbija
22.09.2017, Novi Sad
Organizator: CINS
21.09.2017, Beograd
Organizator: Ministarstvo pravde
20.09.2017, Pančevo
Organizator: Gradska uprava Pančeva
19.09.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar i SKGO
18.09.2017, Beograd
Organizator: BOŠ i Kancelarija za saradnju sa civilnim društvom
15.09.2017, Beograd
Organizator: Beograd Prajd
14.09.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS i BCBP
15.09.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU u Srbiji
14.09.2017, Vlasinsko jezero
Organizator: Evropski PROGRES
13.09.2017, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku
06.09.2017, Beograd
Organizator: Ujedinjene nacije
05.09.2017, Beč
Organizator: Energetska zajednica
25.08.2017, Beograd
Organizator: Balkanmagazin i EPS
25.07.2017, Beograd
Organizator: Beogradski centar za bezbednosnu politiku
06.07.2017, Beograd
Organizator: Ministarstvo zaštite životne sredine i Nacionalni konvent
04.07.2017, Beograd
Organizator: ISAC fond i Fridrih Ebert fondacija
30.06.2017, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku i Fridrih Ebert fondacija
22.06.2017, Beograd
Organizator: CEP, EU Info centar
22.06.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
22.06.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Hajnrih Bel
15 - 17.06.2017, Beograd
Organizator: Evropa Nostra, Evropa Nostra Srbija, Mreža za nasleđe JIE
14.06.2017, Beograd
Organizator: Ambasada Italije u Srbiji
15.06.2017, Beograd
Organizator: Novinska agencija Beta
18.05.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
18.05.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
25.05.2017, Beograd
Organizator: EU Info centar

PROJEKTI I KONKURSI

EurActiv franšiza za Srbiju:
Novinska agencija BETA, direktor: Radomir Diklić, glavni i odgovorni urednik: Dragan Janjić
Novinska Agencija Beta
Developed by Zorica Filipović, Predrag Tošić
EKO ZNACKA