Projekat podržali

Evropska Unija

Soros

Sponzori mreže

 

EurActiv Newsletter
Prijava na NewsLetter


Erdoganova pobeda - dobitak ili gubitak za demokratiju Turske      

Objavljeno : 13.06.2011. Štampa El. pošta bookmark
 

Turski premijer Redžep Tajip Erdogan treći put za redom je pobedio na izborima, na čemu su mu čestitali najviši zvaničnici EU, koji su izrazili nadu da će to otvoriti put za dalje reforme i napredak u pregovorima o članstvu. Međutim, Erdoganov AKP, nastao iz islamističkog pokreta, moraće da sarađuje sa opozicijom da bi sproveo zamisao o promeni ustava. U novom sazivu turskog parlamenta biće više žena nego ranije, ali će sa 14% žene i dalje biti u ubedljivoj manjini u parlamentu zemlje koja je ženama pravo glasa dala 1934, pre bivše Jugoslavije i mnogih članica EU.

 


"Čestitamo vam na rezultatima izbora održanih 12. juna", naveli su u zajedničkom saopštenju predsednik EU Herman van Rompej (Rompuy) i predsednik Evropke komisije Žoze Manuel Barozo (Jose Barroso). Kako su naveli, to bi trebalo da omogući reforme i napredak u donošenju novog ustava "u duhu dijaloga i kompromisa". "Napredak u tim domenima trebalo bi da pruži novi podstrek pregovorima o pristupanju sa EU", dodali su oni.

 

Uprkos ubedljivoj pobedi na izborima, Erdoganov AKP nije dobio dovoljno glasova da bi bez saglasnosti opozicije izmenio ustav, koji je nasleđen iz vremena neposredno nakon vojnog puča iz 1980. godine. Erdogan je najavio da će pokušati da postigne što širi konsenzus sa opozicijom i civilnim društvom. "Narod nam je uputio poruku da se ustav mora doneti uz kompromis, raspravu i pregovore", izjavio je Erdogan. Njegovi protivnici, međutim, ukazuju da ima autokratske tendencije i tvrde da želi da se, nakon premijerske pozicije, uzdigne do mesta šefa države u predsedničkom sistemu koji bi novim ustavom iskrojio po svojoj meri. Za promenu ustava Erdoganu je potrebno 330 mesta u parlamentu, a ima ih 326.

 

Kada je u predizbornoj kampanji najavljivao izmenu ustava, Erdogan nije iznosio konkretne predloge.

Background

Turska je kandidat za priključenje EU od 1999. godine, a pregovori o pristupanju otvoreni su 2005. godine. Međutim, napredak u pregovorima je spor, kako zbog spora sa grčkim delom Kipra, tako zbog protivljenja dela zemalja članica zamisli da se Turskoj odobri status punopravnog člana. EU je uspostavila carinsku uniju sa Turskom 1995. godine.

 

Turska ima 72 miliona stanovnika, što znači da je u EU samo Nemačka sa svojih blizu 82 miliona mnogoljudnija od Turske. Deo analitičara smatra da je veličina Turske glavna prepreka za njeno pristupanje EU jer izaziva strepnju zbog uloge koju bi Turska dobila u EU.

 

Na drugom mestu na izborima, iza AKP-a koji je dobio 49,9% glasova, nalaiz se najznačajnija opoziciona stranka, koja pripada levom centru, Republikanska narodna stranka (ĆP) sa 25,95% glasova i 135 mesta u parlamentu, a nakon nje je Partija nacionalističke akcije (MHP) sa 13% i 53 mesta u parlamentu. Dobar rezultat je zabeležila i kurdska stranka BDP, koja je broj poslanika povećala sa 20 na 36.

 

Podrška BDP mogla bi da bude od ključnog značaja za napredak ka novom ustavu, ali bi ta stranka mogla da postavi svoje uslove. Predstavnici Kurda, koji broje između 12 i 15 miliona u turskom stanovništvu od 73 miliona, smatraju da bi Kurdi trebalo da imaju poseban položaj u turskom narodu, sa autonomnim statusom. Kurdsko pitanje je uvek prisutno u politici u Turskoj. Lider kurdskih pobunjenika Abdulah Edžalan nedavno je zapretio vlastima u Ankari "totalnim ratom" ukoliko se ne otvore ozbiljni pregovori između pobunjenika i vlasti. Opoziciona štampa, međutim, sumnja u volju Eddogana da pregovara i da pruži ruku onima koji mu se suprotstavljaju. Oni ukazuju na to da je, uprkos Erdoganovoj izbornoj pobedi, svaki drugi stanovnik Turske glasao protiv njega.

 

Erdogan: nada ili pretnja za tursku demokratiju

 

Erdogan je tokom predizborne kampanje povećao broj napada na protivnike, a deo napada je lične priorode. Neki strahuju i za budućnost turske demokratije zbog plana za promenu ustava i uvođenje predsedničkog sistema koji bi bio po njegovoj meri. U Turskoj je više desetina novinara u zatvoru, zbog čega su Tursku kritikovali i OEBS, Savet Evrope i EU, a opozicija se žali na ograničenja u korišćenju interneta i prodaju alkohola.

 

Erdogan je, međutim, na kraju izbornog dana pokušao da pošalje pozitivnu poruku svima. "Niko ne treba da sumnja u to da će za mene biti pitanje časti da zaštiti stil života, verovanja i vrednosti onih koji su glasali za mene, kao i onih koji su glasali protiv", izjavio je on.

 

Uprkos tome što Turska vodi pregovore o pristupanju EU, to nije bila tema predizborne kampanje, budući da u pristupanje birači više ne veruju. Pristupni pregovori tapkaju u mestu, kako zbog protivljenja Francuske i Nemačke punopravnom članstvu Turske, tako i zbog političke blokade u vezi sa podeljenim Kiprom, pošto Turska neće da otvori svoje luk i aerodrome za Kipar, koji je članica EU.

 

U parlamentu Turske će nakon izbora biti više žena nego u prethodnom sazivu - povećano je sa 50 na 78 od 550 poslanika. Uprkos tome, sa 14% učešća u skupštini, žene u Turskoj su daleko od jednakosti sa muškarcima. Većina žena - 45 - je na listi vladajuće AKP. Feminističke organizacije žale se na nedovoljnu zastupljenost žena ne samo u parlamentu već i u lokalnoj upravi.

 

Turska se, kao sekularna država, u muslimanskom svetu ističe po zakonima koji jačaju ulogu žena u društvu. Žene su u Turskoj pravo glasa dobile 1934. godine, 10 godina pre nego u francuskoj i 38 godina ranije nego u Švajcarskoj.

 

Značajna figura kurdskog aktivizma Lejla Zana provela je 10 godina u zatvoru, a sada se nalazi među poslanicma.

 

Iz podataka Saveta Evrope Turska je po zastupjenosti žena ostvarila veliki napredak u poslednjih 10 godina, budući da su 2002. u parlamentu bile 23 žene, odnosno 4,18%.

 

Izvor: AFP

 

Linkovi

Evropska unija

Evropska komisija: EU-Turkey relations

 

 

 
 
Pošaljite komentar
Pošaljite komentar


 

Partner rubrike


24.10.2019, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
03.10.2019, Beograd
Organizator: Tempus, Ministarstvo prosvete i Ministarstvo omladine
01.10.2019, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert i EPuS
26 - 27. 09.2019, Beograd
Organizator: Projekat Podrška Komisiji za kontrolu državne pomoći
09.09.2019, Beograd
Organizator: Ministarstvo pravde, Pištaljka, Projekat USAID i Projekat EU
06.09.2019, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
30.08.2019, Beograd
Organizator: Kancelarija Grada Beča u Beogradu - Eurocomm-PR
19.07.2019, Beograd
Organizator: Odbranimo reke Stare planine
18.07.2019, Beograd
Organizator: CRTA
16.07.2019, Beograd
Organizator: EIC i Ministarstvo prosvete
04.07.2019, Beograd
Organizator: CEP
26.06.2019, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert i EPuS
25.06.2019, Beograd
Organizator: Balkanmagazin
05.06.2019, Beograd
Organizator: MEI, Delegacija EU, Ministarstvo finansija i EU PPF
31.05.2019, Beograd
Organizator: FCD i EWB
17.05.2019, Beograd
Organizator: Ministarstvo finansija i projekat Podrška komisiji za kontrolu državne pomoći
11.05.2019, Beograd
Organizator: CRTA
10.05.2019, Beograd
Organizator: FPN
08.05.2019, Beograd
Organizator: Koalcija 27
07.05.2019, Beograd
Organizator: EPuS
22.04.2019, Beograd
Organizator: RENEXPO
16.04.2019, Beograd
Organizator: MEI, Delegacija EU i PLAK III
11.04.2019, Beograd
Organizator: ISAC fond
03.04.2019, Beograd
Organizator: CSP i Hans Zajdel fondacija
04.04.2019, Beograd
Organizator: Republika Srbija
25.03.2019, Beograd
Organizator: CRTA
20.03.2019, Beograd
Organizator: Ministarstvo finansija i Delegacija EU u Srbiji
19.03.2019, Beograd
Organizator: MONS
26.02.2019, Beograd
Organizator: EPuS i Centar za spoljnu politiku
22.02.2019, Beograd
Organizator: Centar za promociju nauke
21.02.2019, Beograd
Organizator: RES fondacija i Fondacija Hajnrih Bel
06.02.2019, Beograd
Organizator: EU info centar
04.02.2019, Beograd
Organizator: CRTA
30.01.2019, Beograd
Organizator: EU info centar, Delegacija EU i EUNIC
18.01.2019, Beograd
Organizator: NKEU
14.12.2018, Beograd
Organizator: CEP i EU info centar
4.12.2018, Beograd
Organizator: EPuS i Fridrih Ebert
30.11.2018, Beograd
Organizator: NKEU
28.11.2018, Beograd
Organizator: CEP, CFA/ÖFZ i CIFE
26.11.2018, Beograd
Organizator: Konfindustrija Srbija
26.11.2018, Beograd
Organizator: Agencija za borbu protiv korupcije
19.11.2018, Beograd
Organizator: CEP
16.11.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
14.11.2018, Beograd
Organizator: Koalicija 27
08.11.2018, Beograd
Organizator: EPuS i Konrad Adenauer Fondacija
06.11.2018, Beograd
Organizator: POINTPULS i BCBP
06.11.2018, Beograd
Organizator: ASB i Ministarstvo za rad
06.11.2018, Beograd
Organizator: Predstavništvo Grada Beča
01.11.2018, Beograd
Organizator: U mreži i Grupa za analizu i kreiranje javnih politika
30.10.2018, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
17.10.2018, Beograd
Organizator: BFPI, BCBP i EPuS
14.10.2018, Beograd
Organizator: Srbija 21
12.10.2018, Beograd
Organizator: Ambasadori održivog razvoja i NKEU
09.10.2018, Beograd
Organizator: MZŽS
03.10.2018, Beograd
Organizator: EBRD
29.09.2018, Beograd
Organizator: Ambasada Švedske, MZŽS i EISP2
26.09.2018, Beograd
Organizator: Kreativna Evropa Srbija
25.09.2018, Beograd
Organizator: EPuS
25 - 26.09.2018, Beograd
Organizator: CEP i TEN
24.09.2018, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert
01.10.2018, Beograd
Organizator: Tempus
18.09.2018, Beograd
Organizator: UNDP i Vlada Švajcarske
14.09.2018, Beograd
Organizator: Bitef i EU info centar
14.09.2018, Beograd
Organizator: Delegacija EU i Ministarstvo pravde
13.09.2018, Beograd
Organizator: BOŠ i Kancelarija za saradnju sa civilnim društvom
07.09.2018, Beograd
Organizator: FREN i SeCons
04.09.2018, Beograd
Organizator: Tim Noći istraživača
12.07.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
11.07.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
03.07.2018, Beograd
Organizator: Balkanmagazin
28.06.2018, Beograd
Organizator: Istinomer i Crta
28.06.2018, Beograd
Organizator: CEP i EU info centar
27.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS, Fondacija Fridrih Ebert
27.06.2018, Beograd
Organizator: Projektni tim, Švajcarska kancelarija za saradnju i Ministarstvo energetike
22.06.2018, Beč
Organizator: Energetska zajednica
21.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS
20.06.2018, Beograd
Organizator: BCBP
21.06.2018, Beograd
Organizator: BOŠ
15.06.2018, Beograd
Organizator: CEP
14.06.2018, Beograd
Organizator: BCBP
15.06.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
13.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS i FPN
12.06.2018, Beograd
Organizator: Savet Evrope i Delegacija EU
12.06.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
01.06.2018, Beograd
Organizator: Green European Foundation
24.05.2018, Beograd
Organizator: Kancelarija Vlade za saradnju sa civilnim društvom
21.05.2018, Beograd
Organizator: CEDEF
17.05.2018, Beograd
Organizator: CEP, EFB
16.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
16.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
16.05.2018, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku
14.05.2018, Beograd
Organizator: Koalicija 27
10.05.2018, Beograd
Organizator: AŽC, UŽ Peščanik
09.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar i Delegacija EU u Srbiji
10.05.2018, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert i Centar za spoljnu politku
10.05.2018, Beograd
Organizator: EPuS, FEFA
25.04.2018, Beograd
Organizator: USAID, EPuS, CEP
25.04.2018, Beograd
Organizator: ISAC fond
23.04.2018, Beograd
Organizator: NKEU
24.04.2018, Beograd
Organizator: REECO Srbija
20.04.2018, Beograd
Organizator: Udruženja
16.04.2018, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar i Kolarčeva zadužbina
13.04.2018, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
13.04.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
16. i 17.04.2018, Beograd
Organizator: EFB
11.04.2018, Beograd
Organizator: CEP
11.04.2018, Beograd
Organizator: Beogradski centar za ljudska prava
12.04.2018, Beograd
Organizator: EPuS
23.03.2018, Beograd
Organizator: Beogradski centar za ljudska prava
16.03.2018, Beograd
Organizator: Delegacija EU u Srbiji, EU info centar
13.03.2018, Beograd
Organizator: CEP, TEN, BENCHER
13.03.2018, Beograd
Organizator: ISAC fond
14.03.2018, Beograd
Organizator: EU info centar i PLAC II
08.03.2018, Beograd
Organizator: Balkanmagazin i EPS
08.03.2018, Beograd
Organizator: Francuski institut u Srbiji
27.02.2018, Beograd
Organizator: Evropska fondacija za demokratiju
13.02.2018, Beograd
Organizator: BCBP
08.02.2018, Beograd
Organizator: Evropska platforma za ZB
07.02.2018, Beograd
Organizator: CFP, Fondacija Hans Zajdel
01.02.2018, Beograd
Organizator: BCBP
30. i 31.01.2018, Beograd
Organizator: MDULS, ReSPA
24.1.2018, Beograd
Organizator: Tempus - Erazmus+
16.1.2018, Beograd
Organizator: Ambasada Bugarske
17.01.2018, Beograd
Organizator: Koalicija za REKOM
21.12.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS i RAI
19.12.2017, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
14.12.2017, Priština
Organizator: Energetska zajednica
13.12.2017, Beograd
Organizator: EU info centar, CAPE
13.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS
08.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS, EIB
08.12.2017, Beograd
Organizator: Savet Evrope, EU
07.12.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU Info centar, KCSD, Fondacija Divac
05.12.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS, BCBP, BIRN, TS
06.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS
05.12.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU i RZS
29.11.2017, Beograd
Organizator: EPuS i Fondacija Fridrih Ebert
17.11..2017, Beograd
Organizator: Koalicija 27
15.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, UNDP
15.11.2017, Beograd
Organizator: Balkanmagazin
14.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, Ministarstvo rada, EU info centar
07.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar, PKS
03.11.2017, Beograd
Organizator: ISAC fond i Fondacija Fridrih Ebert
01.11.2017, Beograd
Organizator: Evropski pokret u Srbiji
31.10.2017, Beograd
Organizator: EPuS i FPN
01 - 02.11.2017, Novi Sad-Beograd
Organizator: Francuski institut
25.10.2017, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
24.10.2017, Beograd
Organizator: Evropski pokret u Srbiji
23.10.2017, Beograd
Organizator: RYCO
17.10.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
12.10.2017, Beograd
Organizator: Građanske inicijative
11.10.2017, Beograd
Organizator: TACSO
10.10.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU i Tim UN
09.10.2017, Brisel
Organizator: Savet za regionalnu saradnju
06.10.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
05.10.2017, Beograd
Organizator: Forum za međunarodne odnose Evropskog pokreta u Srbiji i Fondacija Fridirh Ebert
02.10.2017, Beograd
Organizator: CZKD
28.09.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
26.09.2017, Beograd
Organizator: EUNIC Srbija
22.09.2017, Novi Sad
Organizator: CINS
21.09.2017, Beograd
Organizator: Ministarstvo pravde
20.09.2017, Pančevo
Organizator: Gradska uprava Pančeva
19.09.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar i SKGO
18.09.2017, Beograd
Organizator: BOŠ i Kancelarija za saradnju sa civilnim društvom
15.09.2017, Beograd
Organizator: Beograd Prajd
14.09.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS i BCBP
15.09.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU u Srbiji
14.09.2017, Vlasinsko jezero
Organizator: Evropski PROGRES
13.09.2017, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku
06.09.2017, Beograd
Organizator: Ujedinjene nacije
05.09.2017, Beč
Organizator: Energetska zajednica
25.08.2017, Beograd
Organizator: Balkanmagazin i EPS
25.07.2017, Beograd
Organizator: Beogradski centar za bezbednosnu politiku
06.07.2017, Beograd
Organizator: Ministarstvo zaštite životne sredine i Nacionalni konvent
04.07.2017, Beograd
Organizator: ISAC fond i Fridrih Ebert fondacija
30.06.2017, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku i Fridrih Ebert fondacija
22.06.2017, Beograd
Organizator: CEP, EU Info centar
22.06.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
22.06.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Hajnrih Bel
15 - 17.06.2017, Beograd
Organizator: Evropa Nostra, Evropa Nostra Srbija, Mreža za nasleđe JIE
14.06.2017, Beograd
Organizator: Ambasada Italije u Srbiji
15.06.2017, Beograd
Organizator: Novinska agencija Beta
18.05.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
18.05.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
25.05.2017, Beograd
Organizator: EU Info centar

PROJEKTI I KONKURSI

EurActiv franšiza za Srbiju:
Novinska agencija BETA, direktor: Radomir Diklić, glavni i odgovorni urednik: Dragan Janjić
Novinska Agencija Beta
Developed by Zorica Filipović, Predrag Tošić
EKO ZNACKA