Projekat podržali

Evropska Unija

Soros

Sponzori mreže

 

EurActiv Newsletter
Prijava na NewsLetter


Nepoverenje među narodima SFRJ      

Objavljeno : 09.03.2012. Štampa El. pošta bookmark
 

Građani Zapadnog Balkana nemaju poverenja jedni u druge i ne osećaju region kao jedinstveni kulturni prostor. Oni takođe više žele da posete EU nego druge zemlje regiona koje do sada nisu posetili. Sa druge strane, većina njih smatra da bi se bolje živelo da i dalje postoji bivša Jugoslavija (SFRJ). To su pokazali rezultati istraživanja "20 godina posle 1991" koje su IPSOS Stratedžik marketing i Evropski fond za Balkan predstavili 9. marta u beogradskom Medija centru. Istraživanje je sprovedeno 2011. godine, 20 godina od raspada bivše Jugoslavije, a njime su obuhvaćene dve generacije ljudi - 1971. i 1991. godište.


Cilj ovakvih istraživanja, kako je navela izvršna direktorka Evropskog fonda za Balkan Hedvig Morvai-Horvat, je da se utvrde razlike i sličnosti između generacija i da se vidi šta od njih može da se očekuje. Fond će, kako je istakla, i dalje podržavati istraživanja i objavljivati podatke, koje mogu da koriste svi kojima mogu biti od koristi. "Želeli bismo da pružimo podršku izradi prakticnih politika", istakla je ona.

Kako je pokazalo istraživanje sprovedeno u drugoj polovini septembra i prvoj polovini oktobra 2011, poverenje u druge narode uglavnom ima između 25 i 40% ispitanika, pri čemu građani Srbije i Kosova imaju najmanje poverenja u druge, a građani Makedonije i Federacije i Bosne i Hercegovine najviše.

 

Zbog izraženih razlika u stavovima etničkih zajednica Bosne i Herceegovine oni su u istraživanju dati odvojeno.

 

U Srbiji 43% stanovnika ima poverenja u Slovence, dok je poverenje prema drugima znatno manje - prema Crnogorcima 33%, a Albancima 9%, dok je na Kosovu najmanje poverenje prema Srbima - 7%.


Bez jedinstvenog kulturnog prostora?

 

Pokazalo se takođe da veoma mali broj ljudi Zapadnog Balkana (Srbije i Kosova, Crne Gore, Makedonije, Hrvatske, Bosne i Hercegovine, Albanije) vidi taj region kao jedinstveni kulturni prostor - 6% u Federaciji Bosne i Hercegovine, po dva odsto u Crnoj Gori i Makedoniji i po 1% u Hrvatskoj i Srbiji.

Ispitanici su najčešće naveli da u jedinstveni kulturni prostor ulaze po tri ili četiri zemlje.

 

Predsednik Centra za novu politiku Vladimir Todorić je, međutim, doveo u pitanje takav rezultat, ocenivši da je reč o tome da građani ne žele da priznaju da postoji jedinstveni prostor. "Da je postavljeno pitanje koja muzika se sluša, koje knjige se čitaju slika bi bila drugačija", rekao je Todorić.

Postavljeno je i pitanje kulturne identifikacije sa drugim zemljama Zapadnog Balkana u pogledu muzike, književnosti, umetnosti i zabave. Pokazal o se da je tuidentifikacija najjača na Kosovu (58%) i Makedoniji (50%), a najslabija u Hrvatskoj. U Hrvatskoj su, međutim, u tom pogledu uočene velike generacijske razlike, kao i u Albaniji. Tako 46% ispitanika generacije 1991. u Albaniji i 33% u Hrvatskoj osećaju da dele umetnost, muziku, književnost i zabavu sa drugim zemljama regiona, i samo 31% ispitanika 1971. godišta u Albaniji i 23% u Hrvatskoj.

Background

Zapadni Balkan čine države nastale raspadom SFRJ osim Slovenije, i Albanija. Region ima sedam ili osam država, u zavisnosti od toga ko je priznao Kosovo. Na Zapadnom Balkanu ima 23 miliona stanovnika, sa bruto domaćim proizvodom po stanovniku koji je u najsiromašnijim zemljama pet puta manji nego u najbogatijoj, a najveća zemlja ima 11 puta više stanovnika od najmanje.

 

U regionu se, kako je istaknuto na skupu, govori sedam jeuka, od kojih za četiri nije potreban prevod, ima 6 valuta, tri religije i koriste se dva pisma.

 

Generacijske razlike su u mnogim pitanjima dosta male, što ukazuje na uticaj koji su ratovi i raspad Jugoslavije ostavili na generaciju koja je odgajala generacije rođene 1991. godine, rečeno je na predstavljanju istraživanja. Iznet je i stav da se ne može računati na generacijsku koheziju mladih koji nisu osetili sukobe i ratove pa, kako se često smatra, imaju drugačiji pogled na svet od starijih generacija.

Više želimo put u EU nego u region

Generacijske razlike postoje u pogledu želje za posetom drugih zemalja regiona, gde mlađe generacije prednjače. Tako u Srbiji 47% ispitanika 1971. godišta želi da poseti zemlje regiona koje do sada nisu posetili, a 54% generacije 1991. godine.

Najveća želja za posetom tim zemljama je u Makedoniji - 79 odsto generacije 1971. godine i 83% generacije 1991. godine, a najmanji među bosanskim Hrvatima - 34% generacije 1971. i 39% 20 godina mlađih.

Najveći procenat onih koji daju izričit odgovor da nisu voljni da posete okolne zemlje zabeležen je u Albaniji - 38% ljudi generacije 1971. godine, a i u Srbiji je dosta visok - 20% generacije 1971. i 15% generacije 1991.

Njihova želja da posete neku od zemalja EU je veća - više od 70 odsto ljudi želi da poseti neku od država EU, rekao je predstavnik Ipsos Stratedžik marketinga Predrag Kurčubić.

"Mladi prednjače u želji", rekao je Kurčubić, dodavši da je slična situacija i sa posetom zemljama regiona.

U SFRJ bilo bolje, raspad neizbežan

Istraživanje pokazalo je da u svim zemljama osim u Hrvatskoj i na Kosovu postoji uverenje da bi se bolje živelo da se SFRJ nije raspala, ali i da su građani regiona uglavnom ubeđeni da je raspad zemlje bio neizbežan, a da su za zbivanja u regionu najodgovorniji politički lideri, pre svega Slobodan Milošević.

Uverenje da bi život bio bolji da je SFRJ opstala, sa istim političkim sistemom kao u Titovo vreme, najuvreženije je u Republici Srpskoj (81%) i Srbiji (69%), dok samo u Hrvatskoj (30%) i na Kosovu (25%) manjina deli to mišljenje. Mlađa generacija je nešto manje uverena u to, sa izuzetkom Makedonije, mada i ona većinski smatra da bi pod Titovim sistemom život bio bolji.

Većina građana, sa izuzetkom Srbije i Republike Srpske, smatra da je raspad zajedničke države bio neophodan, ali dosta njih, sa izuzetkom Kosova, smatra da se rat mogao izbeći.

Po pitanju odgovornosti za rat, ispitanici su podeljeni, ali su političke vođe dobile dosta visok procenat - od 15% u Republici Srpskoj do 51% u Hrvatskoj. Najviše "glasova" za odgovornost među liderima dobio je Slobodan Milošević.

Sadašnji živoni standard najlošije je ocenjen u Srbiji, gde je 24% ispitanika kazalo da loše živi, 51% da živi prosečno, a 25% da oni i njihove porodice dobro žive. Svoj standard najbolje ocenjuju građani Kosova - 51% kao dobar, 39% kao prosečan i 10% kao loš.

Ispitanici su uglavnom ocenili da su odnosi sa drugim narodima značajni.

Istraživanje predstavljeno je 8. marta u Fondaciji Robert Boš (Bosć) u Berlinu, koja spada u organizacije koje finansijski pomažu rad Evropskog fonda za Balkan, a ovo je prvo predstavljanje u zemljama Zapadnog Balkana.

Istraživanje je sprovedeno na uzorku od 2.468 ljudi na Zapadnom Balkanu, uzorak je bio kvotni, tako da uvažava i socialno-demografsku strukturu ispitanika, a zbog velikih razlija u stavovima pojedinačnih zajednica u BiH, one su date odvojeno.

 

Izvor: EurActiv.rs

Foto: Wikimedia

 

 
 
Pošaljite komentar
Pošaljite komentar


 

Partner rubrike


09.09.2019, Beograd
Organizator: Ministarstvo pravde, Pištaljka, Projekat USAID i Projekat EU
06.09.2019, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
30.08.2019, Beograd
Organizator: Kancelarija Grada Beča u Beogradu - Eurocomm-PR
19.07.2019, Beograd
Organizator: Odbranimo reke Stare planine
18.07.2019, Beograd
Organizator: CRTA
16.07.2019, Beograd
Organizator: EIC i Ministarstvo prosvete
04.07.2019, Beograd
Organizator: CEP
26.06.2019, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert i EPuS
25.06.2019, Beograd
Organizator: Balkanmagazin
05.06.2019, Beograd
Organizator: MEI, Delegacija EU, Ministarstvo finansija i EU PPF
31.05.2019, Beograd
Organizator: FCD i EWB
17.05.2019, Beograd
Organizator: Ministarstvo finansija i projekat Podrška komisiji za kontrolu državne pomoći
11.05.2019, Beograd
Organizator: CRTA
10.05.2019, Beograd
Organizator: FPN
08.05.2019, Beograd
Organizator: Koalcija 27
07.05.2019, Beograd
Organizator: EPuS
22.04.2019, Beograd
Organizator: RENEXPO
16.04.2019, Beograd
Organizator: MEI, Delegacija EU i PLAK III
11.04.2019, Beograd
Organizator: ISAC fond
03.04.2019, Beograd
Organizator: CSP i Hans Zajdel fondacija
04.04.2019, Beograd
Organizator: Republika Srbija
25.03.2019, Beograd
Organizator: CRTA
20.03.2019, Beograd
Organizator: Ministarstvo finansija i Delegacija EU u Srbiji
19.03.2019, Beograd
Organizator: MONS
26.02.2019, Beograd
Organizator: EPuS i Centar za spoljnu politiku
22.02.2019, Beograd
Organizator: Centar za promociju nauke
21.02.2019, Beograd
Organizator: RES fondacija i Fondacija Hajnrih Bel
06.02.2019, Beograd
Organizator: EU info centar
04.02.2019, Beograd
Organizator: CRTA
30.01.2019, Beograd
Organizator: EU info centar, Delegacija EU i EUNIC
18.01.2019, Beograd
Organizator: NKEU
14.12.2018, Beograd
Organizator: CEP i EU info centar
4.12.2018, Beograd
Organizator: EPuS i Fridrih Ebert
30.11.2018, Beograd
Organizator: NKEU
28.11.2018, Beograd
Organizator: CEP, CFA/ÖFZ i CIFE
26.11.2018, Beograd
Organizator: Konfindustrija Srbija
26.11.2018, Beograd
Organizator: Agencija za borbu protiv korupcije
19.11.2018, Beograd
Organizator: CEP
16.11.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
14.11.2018, Beograd
Organizator: Koalicija 27
08.11.2018, Beograd
Organizator: EPuS i Konrad Adenauer Fondacija
06.11.2018, Beograd
Organizator: POINTPULS i BCBP
06.11.2018, Beograd
Organizator: ASB i Ministarstvo za rad
06.11.2018, Beograd
Organizator: Predstavništvo Grada Beča
01.11.2018, Beograd
Organizator: U mreži i Grupa za analizu i kreiranje javnih politika
30.10.2018, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
17.10.2018, Beograd
Organizator: BFPI, BCBP i EPuS
14.10.2018, Beograd
Organizator: Srbija 21
12.10.2018, Beograd
Organizator: Ambasadori održivog razvoja i NKEU
09.10.2018, Beograd
Organizator: MZŽS
03.10.2018, Beograd
Organizator: EBRD
29.09.2018, Beograd
Organizator: Ambasada Švedske, MZŽS i EISP2
26.09.2018, Beograd
Organizator: Kreativna Evropa Srbija
25.09.2018, Beograd
Organizator: EPuS
25 - 26.09.2018, Beograd
Organizator: CEP i TEN
24.09.2018, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert
01.10.2018, Beograd
Organizator: Tempus
18.09.2018, Beograd
Organizator: UNDP i Vlada Švajcarske
14.09.2018, Beograd
Organizator: Bitef i EU info centar
14.09.2018, Beograd
Organizator: Delegacija EU i Ministarstvo pravde
13.09.2018, Beograd
Organizator: BOŠ i Kancelarija za saradnju sa civilnim društvom
07.09.2018, Beograd
Organizator: FREN i SeCons
04.09.2018, Beograd
Organizator: Tim Noći istraživača
12.07.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
11.07.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
03.07.2018, Beograd
Organizator: Balkanmagazin
28.06.2018, Beograd
Organizator: Istinomer i Crta
28.06.2018, Beograd
Organizator: CEP i EU info centar
27.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS, Fondacija Fridrih Ebert
27.06.2018, Beograd
Organizator: Projektni tim, Švajcarska kancelarija za saradnju i Ministarstvo energetike
22.06.2018, Beč
Organizator: Energetska zajednica
21.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS
20.06.2018, Beograd
Organizator: BCBP
21.06.2018, Beograd
Organizator: BOŠ
15.06.2018, Beograd
Organizator: CEP
14.06.2018, Beograd
Organizator: BCBP
15.06.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
13.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS i FPN
12.06.2018, Beograd
Organizator: Savet Evrope i Delegacija EU
12.06.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
01.06.2018, Beograd
Organizator: Green European Foundation
24.05.2018, Beograd
Organizator: Kancelarija Vlade za saradnju sa civilnim društvom
21.05.2018, Beograd
Organizator: CEDEF
17.05.2018, Beograd
Organizator: CEP, EFB
16.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
16.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
16.05.2018, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku
14.05.2018, Beograd
Organizator: Koalicija 27
10.05.2018, Beograd
Organizator: AŽC, UŽ Peščanik
09.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar i Delegacija EU u Srbiji
10.05.2018, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert i Centar za spoljnu politku
10.05.2018, Beograd
Organizator: EPuS, FEFA
25.04.2018, Beograd
Organizator: USAID, EPuS, CEP
25.04.2018, Beograd
Organizator: ISAC fond
23.04.2018, Beograd
Organizator: NKEU
24.04.2018, Beograd
Organizator: REECO Srbija
20.04.2018, Beograd
Organizator: Udruženja
16.04.2018, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar i Kolarčeva zadužbina
13.04.2018, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
13.04.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
16. i 17.04.2018, Beograd
Organizator: EFB
11.04.2018, Beograd
Organizator: CEP
11.04.2018, Beograd
Organizator: Beogradski centar za ljudska prava
12.04.2018, Beograd
Organizator: EPuS
23.03.2018, Beograd
Organizator: Beogradski centar za ljudska prava
16.03.2018, Beograd
Organizator: Delegacija EU u Srbiji, EU info centar
13.03.2018, Beograd
Organizator: CEP, TEN, BENCHER
13.03.2018, Beograd
Organizator: ISAC fond
14.03.2018, Beograd
Organizator: EU info centar i PLAC II
08.03.2018, Beograd
Organizator: Balkanmagazin i EPS
08.03.2018, Beograd
Organizator: Francuski institut u Srbiji
27.02.2018, Beograd
Organizator: Evropska fondacija za demokratiju
13.02.2018, Beograd
Organizator: BCBP
08.02.2018, Beograd
Organizator: Evropska platforma za ZB
07.02.2018, Beograd
Organizator: CFP, Fondacija Hans Zajdel
01.02.2018, Beograd
Organizator: BCBP
30. i 31.01.2018, Beograd
Organizator: MDULS, ReSPA
24.1.2018, Beograd
Organizator: Tempus - Erazmus+
16.1.2018, Beograd
Organizator: Ambasada Bugarske
17.01.2018, Beograd
Organizator: Koalicija za REKOM
21.12.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS i RAI
19.12.2017, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
14.12.2017, Priština
Organizator: Energetska zajednica
13.12.2017, Beograd
Organizator: EU info centar, CAPE
13.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS
08.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS, EIB
08.12.2017, Beograd
Organizator: Savet Evrope, EU
07.12.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU Info centar, KCSD, Fondacija Divac
05.12.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS, BCBP, BIRN, TS
06.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS
05.12.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU i RZS
29.11.2017, Beograd
Organizator: EPuS i Fondacija Fridrih Ebert
17.11..2017, Beograd
Organizator: Koalicija 27
15.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, UNDP
15.11.2017, Beograd
Organizator: Balkanmagazin
14.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, Ministarstvo rada, EU info centar
07.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar, PKS
03.11.2017, Beograd
Organizator: ISAC fond i Fondacija Fridrih Ebert
01.11.2017, Beograd
Organizator: Evropski pokret u Srbiji
31.10.2017, Beograd
Organizator: EPuS i FPN
01 - 02.11.2017, Novi Sad-Beograd
Organizator: Francuski institut
25.10.2017, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
24.10.2017, Beograd
Organizator: Evropski pokret u Srbiji
23.10.2017, Beograd
Organizator: RYCO
17.10.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
12.10.2017, Beograd
Organizator: Građanske inicijative
11.10.2017, Beograd
Organizator: TACSO
10.10.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU i Tim UN
09.10.2017, Brisel
Organizator: Savet za regionalnu saradnju
06.10.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
05.10.2017, Beograd
Organizator: Forum za međunarodne odnose Evropskog pokreta u Srbiji i Fondacija Fridirh Ebert
02.10.2017, Beograd
Organizator: CZKD
28.09.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
26.09.2017, Beograd
Organizator: EUNIC Srbija
22.09.2017, Novi Sad
Organizator: CINS
21.09.2017, Beograd
Organizator: Ministarstvo pravde
20.09.2017, Pančevo
Organizator: Gradska uprava Pančeva
19.09.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar i SKGO
18.09.2017, Beograd
Organizator: BOŠ i Kancelarija za saradnju sa civilnim društvom
15.09.2017, Beograd
Organizator: Beograd Prajd
14.09.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS i BCBP
15.09.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU u Srbiji
14.09.2017, Vlasinsko jezero
Organizator: Evropski PROGRES
13.09.2017, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku
06.09.2017, Beograd
Organizator: Ujedinjene nacije
05.09.2017, Beč
Organizator: Energetska zajednica
25.08.2017, Beograd
Organizator: Balkanmagazin i EPS
25.07.2017, Beograd
Organizator: Beogradski centar za bezbednosnu politiku
06.07.2017, Beograd
Organizator: Ministarstvo zaštite životne sredine i Nacionalni konvent
04.07.2017, Beograd
Organizator: ISAC fond i Fridrih Ebert fondacija
30.06.2017, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku i Fridrih Ebert fondacija
22.06.2017, Beograd
Organizator: CEP, EU Info centar
22.06.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
22.06.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Hajnrih Bel
15 - 17.06.2017, Beograd
Organizator: Evropa Nostra, Evropa Nostra Srbija, Mreža za nasleđe JIE
14.06.2017, Beograd
Organizator: Ambasada Italije u Srbiji
15.06.2017, Beograd
Organizator: Novinska agencija Beta
18.05.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
18.05.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
25.05.2017, Beograd
Organizator: EU Info centar

PROJEKTI I KONKURSI

EurActiv franšiza za Srbiju:
Novinska agencija BETA, direktor: Radomir Diklić, glavni i odgovorni urednik: Dragan Janjić
Novinska Agencija Beta
Developed by Zorica Filipović, Predrag Tošić
EKO ZNACKA