Surogat materinstvo - biznis bez ujednačene pravne regulative | EurActiv Srbija


EurActiv Newsletter
Prijava na NewsLetter


Surogat materinstvo - biznis bez ujednačene pravne regulative    

Objavljeno : 12.02.2018. Štampa El. pošta bookmark
 

Surogat materinstvo postalo je svetski biznis od koga se, kako se procenjuje, zaradi oko pet milijardi dolara godišnje, ali ta oblast još nije pravno regulisana na isti način u svim zemljama. Mali broj evropskih država dozvoljava altruističko surogat materinstvo, a komercijalno je legalno u svega nekoliko zemalja na svetu. Protivnici, međutim, tvrde da se time krše prava deteta koje postaje predmet trgovinskih ugovora. Međunarodna konferencija, čiji je Evropska unija član, proučava tu oblast i radi na međunarodnom sporazumu koji bi razrešio pravne nejasnoće.

 

Direktorka kancelarije za EU u međunarodnoj organizaciji za ljudska prava ADF internešenel Sofija Kjubi ocenila je u autorskom tekstu za EURACTIV.com da EU mora da se uključi u pravljenje takvog sporazuma i osudi i ograniči praksu surogat majki čije su, kako navodi, glavne žrtve deca.

 

"Surogat agencije, klinike, advokati i doktori iskoristili su biznis prodaje sperme i jajnih ćelija, stvaranja embriona izvan materice i njihove implantacije u iznajmljenu matericu i obezbeđivanja bebe 'nameravanim' roditeljima", napisala je Kjubi.

 

Haška konferencija o međunarodnom privatnom pravu, međunarodna institucija koja ima 82 člana, uključujući EU i sve njene članice, proučava pravna pitanja koja se odnose na tu oblast, posebno međunarodne ugovore o surogat materinstvu, a njeni advokati rade na nacrtu međunarodnog sporazuma koji bi rešio pitanja surogat ugovora i roditeljstva.

 

"Osobe koje kreiraju politike EU ne smeju ni prećutno ni eksplicitno da dozvole da se nastavi praksa čije su glavne žrtve ranjiva deca", smatra Kjubi.

 

Prema njenim rečima, parovi koji žele da sklope ugovore sa surogat majkama suočavaju se s brojnim pravnim pitanjima i ozbiljnim problemima s obe strane, posebno kada postoji međunarodni element, jer se praksa surogat materinstva na različiti način uređuje od zemlje do zemlje.

 

Manji broj zemalja dozvoljava komercijalno surogat materinstvo, a među njima su Indija, Ukrajina i Rusija. Neke zemlje, kao što su Velika Britanija i Holandija, legalizovale su “altruističko”, odnosno nekomercijalno surogat materinstvo.

 

Ta oblast, iako nije regulisana, praktikuje se i prećutno toleriše u Belgiji i Poljskoj, a potpuno je zabranjena u Nemačkoj, Austriji, Španiji, Francuskoj i još nekim zemljama, kao i u Srbiji.

 

Nova konvencija, ako bude usvojena, biće od posebnog značaja za članice EU jer će im pružiti važnu orijentaciju za trenutno veoma različite zakone o tom pitanju.

 

Evropski sud za ljudska prava već je imao nekoliko slučajeva surogat materinstva u koje su bili uključeni roditelji iz članica EU i trećih zemalja.

 

Parovi iz Francuske i Italije, gde je surogat materinstvo nezakonito, zaključili su ugovore sa surogat majkama u trećoj zemlji. Kada su želeli da se vrate u svoju zemlju sa "svojim" detetom, njihove države ih nisu priznale kao pravne roditelje.

 

Kjubi napominje da su surogat materinstvo i usvajanje dva fundamentalno različita pristupa roditelja koja žele decu.

 

"Usvajanje je zasnovano na konkretnim potrebama već postojećeg deteta, a surogat materinstvo je fokusirano na želje odraslih u vezi sa budućim detetom", kaže Kjubi.

 

Prema njenom mišljenju, problem sa surogat materinstvom je što je "najslabija strana", dete, izloženo najgorim mogućim ishodima.

 

"U međunarodnom pravu ne postoji 'pravo na dete' i Evropski sud za ljudska prava je više puta isticao odsustvo takvog prava u svojoj sudskoj praksi", navela je Kjubi.

 

Međunarodni sporazum, smatra Kjubi, ne treba da rešava tehničke pravne konflikte koji su rezultat nelegalnih međunarodnih ugovora o surogat materinstvu, nego treba da zaštiti ranjiva ljudska bića da ne bi postala predmet ugovora ili "roba u trgovinskoj razmeni".

 

Kjubi dodaje da se u slučajevima surogat materinstva krši niz prava deteta, kao što je pravo da bude rođeno i da odraste u svojoj biološkoj porodici, pravo na ponovno spajanje porodice, pravo da održava odnose s oba roditelja i pravo da bude zaštićeno od prodaje ili trgovine ljudima.

 

Kao negativan primer sporazuma o surogat materinstvu, Kjubi je podsetila na slučaj para iz Australije kojem je surogat majka s Tajlanda nosila blizance. Kada je utvrđeno da jedno dete ima Daunov sindrom, roditelji su tražili da abortira, što je ona odbila, a kada su bebe rođene, Autralijanci su uzeli samo zdravo dete.

 

Još jedan problem koji može da se pojavi jeste da čak šestoro ljudi može da polaže pravo na dete – genetski roditelji - donatori sperme i jajnih ćelija, biološki roditelji – majka surogat i njen suprug koji bi u većini zemalja bio priznat kao otac, i "nameravani" ili pravni roditelji.

 

"To stvara haotičnu situaciju koja ugrožava brojna međunarodna ljudska prava", navela je Kjubi.

 

Međunarodna konvencija, prema njenom mišljenju, treba da osudi svaku vrstu surogat materinstva kao praksu koja krši ljudska prava i podriva ljudsko dostojanstvo i da uvede oštre kazne za one koji omogućavaju sklapanje međunarodnih dogovora o surogat materinstvu, uključujući agencije za posredovanje, klinike, doktore i advokate.

 

Izvor: EURACTIV.com

Foto: Pixabay.com

 

 
 
Pošaljite komentar
Pošaljite komentar


 

Partner rubrike


12.07.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
11.07.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
03.07.2018, Beograd
Organizator: Balkanmagazin
28.06.2018, Beograd
Organizator: Istinomer i Crta
28.06.2018, Beograd
Organizator: CEP i EU info centar
27.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS, Fondacija Fridrih Ebert
27.06.2018, Beograd
Organizator: Projektni tim, Švajcarska kancelarija za saradnju i Ministarstvo energetike
22.06.2018, Beč
Organizator: Energetska zajednica
21.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS
20.06.2018, Beograd
Organizator: BCBP
21.06.2018, Beograd
Organizator: BOŠ
15.06.2018, Beograd
Organizator: CEP
14.06.2018, Beograd
Organizator: BCBP
15.06.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
13.06.2018, Beograd
Organizator: EPuS i FPN
12.06.2018, Beograd
Organizator: Savet Evrope i Delegacija EU
12.06.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
01.06.2018, Beograd
Organizator: Green European Foundation
24.05.2018, Beograd
Organizator: Kancelarija Vlade za saradnju sa civilnim društvom
21.05.2018, Beograd
Organizator: CEDEF
17.05.2018, Beograd
Organizator: CEP, EFB
16.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
16.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar
16.05.2018, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku
14.05.2018, Beograd
Organizator: Koalicija 27
10.05.2018, Beograd
Organizator: AŽC, UŽ Peščanik
09.05.2018, Beograd
Organizator: EU info centar i Delegacija EU u Srbiji
10.05.2018, Beograd
Organizator: Fondacija Fridrih Ebert i Centar za spoljnu politku
10.05.2018, Beograd
Organizator: EPuS, FEFA
25.04.2018, Beograd
Organizator: USAID, EPuS, CEP
25.04.2018, Beograd
Organizator: ISAC fond
23.04.2018, Beograd
Organizator: NKEU
24.04.2018, Beograd
Organizator: REECO Srbija
20.04.2018, Beograd
Organizator: Udruženja
16.04.2018, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar i Kolarčeva zadužbina
13.04.2018, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
13.04.2018, Beograd
Organizator: Fridrih Ebert
16. i 17.04.2018, Beograd
Organizator: EFB
11.04.2018, Beograd
Organizator: CEP
11.04.2018, Beograd
Organizator: Beogradski centar za ljudska prava
12.04.2018, Beograd
Organizator: EPuS
23.03.2018, Beograd
Organizator: Beogradski centar za ljudska prava
16.03.2018, Beograd
Organizator: Delegacija EU u Srbiji, EU info centar
13.03.2018, Beograd
Organizator: CEP, TEN, BENCHER
13.03.2018, Beograd
Organizator: ISAC fond
14.03.2018, Beograd
Organizator: EU info centar i PLAC II
08.03.2018, Beograd
Organizator: Balkanmagazin i EPS
08.03.2018, Beograd
Organizator: Francuski institut u Srbiji
27.02.2018, Beograd
Organizator: Evropska fondacija za demokratiju
13.02.2018, Beograd
Organizator: BCBP
08.02.2018, Beograd
Organizator: Evropska platforma za ZB
07.02.2018, Beograd
Organizator: CFP, Fondacija Hans Zajdel
01.02.2018, Beograd
Organizator: BCBP
30. i 31.01.2018, Beograd
Organizator: MDULS, ReSPA
24.1.2018, Beograd
Organizator: Tempus - Erazmus+
16.1.2018, Beograd
Organizator: Ambasada Bugarske
17.01.2018, Beograd
Organizator: Koalicija za REKOM
21.12.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS i RAI
19.12.2017, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
14.12.2017, Priština
Organizator: Energetska zajednica
13.12.2017, Beograd
Organizator: EU info centar, CAPE
13.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS
08.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS, EIB
08.12.2017, Beograd
Organizator: Savet Evrope, EU
07.12.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU Info centar, KCSD, Fondacija Divac
05.12.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS, BCBP, BIRN, TS
06.12.2017, Beograd
Organizator: EPuS
05.12.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU i RZS
29.11.2017, Beograd
Organizator: EPuS i Fondacija Fridrih Ebert
17.11..2017, Beograd
Organizator: Koalicija 27
15.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, UNDP
15.11.2017, Beograd
Organizator: Balkanmagazin
14.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, Ministarstvo rada, EU info centar
07.11.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar, PKS
03.11.2017, Beograd
Organizator: ISAC fond i Fondacija Fridrih Ebert
01.11.2017, Beograd
Organizator: Evropski pokret u Srbiji
31.10.2017, Beograd
Organizator: EPuS i FPN
01 - 02.11.2017, Novi Sad-Beograd
Organizator: Francuski institut
25.10.2017, Beograd
Organizator: Koalicija prEUgovor
24.10.2017, Beograd
Organizator: Evropski pokret u Srbiji
23.10.2017, Beograd
Organizator: RYCO
17.10.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
12.10.2017, Beograd
Organizator: Građanske inicijative
11.10.2017, Beograd
Organizator: TACSO
10.10.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU i Tim UN
09.10.2017, Brisel
Organizator: Savet za regionalnu saradnju
06.10.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
05.10.2017, Beograd
Organizator: Forum za međunarodne odnose Evropskog pokreta u Srbiji i Fondacija Fridirh Ebert
02.10.2017, Beograd
Organizator: CZKD
28.09.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Tempus
26.09.2017, Beograd
Organizator: EUNIC Srbija
22.09.2017, Novi Sad
Organizator: CINS
21.09.2017, Beograd
Organizator: Ministarstvo pravde
20.09.2017, Pančevo
Organizator: Gradska uprava Pančeva
19.09.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU, EU info centar i SKGO
18.09.2017, Beograd
Organizator: BOŠ i Kancelarija za saradnju sa civilnim društvom
15.09.2017, Beograd
Organizator: Beograd Prajd
14.09.2017, Beograd
Organizator: POINTPULS i BCBP
15.09.2017, Beograd
Organizator: Delegacija EU u Srbiji
14.09.2017, Vlasinsko jezero
Organizator: Evropski PROGRES
13.09.2017, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku
06.09.2017, Beograd
Organizator: Ujedinjene nacije
05.09.2017, Beč
Organizator: Energetska zajednica
25.08.2017, Beograd
Organizator: Balkanmagazin i EPS
25.07.2017, Beograd
Organizator: Beogradski centar za bezbednosnu politiku
06.07.2017, Beograd
Organizator: Ministarstvo zaštite životne sredine i Nacionalni konvent
04.07.2017, Beograd
Organizator: ISAC fond i Fridrih Ebert fondacija
30.06.2017, Beograd
Organizator: Centar za spoljnu politiku i Fridrih Ebert fondacija
22.06.2017, Beograd
Organizator: CEP, EU Info centar
22.06.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
22.06.2017, Beograd
Organizator: Fondacija Hajnrih Bel
15 - 17.06.2017, Beograd
Organizator: Evropa Nostra, Evropa Nostra Srbija, Mreža za nasleđe JIE
14.06.2017, Beograd
Organizator: Ambasada Italije u Srbiji
15.06.2017, Beograd
Organizator: Novinska agencija Beta
18.05.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
18.05.2017, Beograd
Organizator: EU info centar
25.05.2017, Beograd
Organizator: EU Info centar

PROJEKTI I KONKURSI

EurActiv franšiza za Srbiju:
Novinska agencija BETA, direktor: Radomir Diklić, glavni i odgovorni urednik: Dragan Janjić
Novinska Agencija Beta
Developed by Zorica Filipović, Predrag Tošić
EKO ZNACKA